Dziś,
4 grudnia tradycyjnie obchodzimy dzień św. Barbary.
Barbórka, jak
familiarnie nazywają Świętą jej „podopieczni” patronuje
ludziom każdej ciężkiej pod względem fizycznej pracy. Toteż w
tym dniu świętują tradycyjnie górnicy węglowi, a także wszyscy
pracownicy przemysłu wydobywczego, w tym odkrywek i kamieniołomów.
Tradycyjnie
kojarzy się Barbórka najczęściej z górnictwem węglowym, co
implikuje kulturowe jej powiązanie ze Śląskiem i Ślązakami.
Faktycznie to kultowe, najważniejsze święto na Śląsku.
Polski
prekursor przemysłu wydobywczego Stanisław Staszic nazwał górników
podziemnym wojskiem, stąd też bierze się wielka cześć i estyma
do górniczego munduru, jak najbardziej porównywalne z mundurem
wojskowym.
Nie
będę opisywał obchodów tego święta ani też takich tradycyjnych
i rytualnych imprez jak np. barbórkowe spotkania, imprezy
artystyczne czy karczmy piwne. Skorzystam jednak z okazji tego
śląskiego święta i przedstawię Wam krótki esej o kondycji
Śląska i Ślązaków.
Na
samym początku przytoczę jakże znaczące słowa bł. Jana Pawła
II:
"Pragnę was jeszcze zachęcić, abyście nadal strzegli swojej tożsamości, pielęgnując więzi rodzinne, pogłębiając znajomość swojego języka (sic!)i starając się przekazywać swą bogatą tradycję młodemu pokoleniu".
Jan
Paweł II, Papież
Tutaj wypowiem
się zatem, wyłącznie we własnym imieniu, pomijając szczegółowe
dywagacje, połajanki czy autorytarne „prawdy”, o autonomii
Śląska, języku śląskim i śląskiej narodowości.
Śląska
autonomia jest oczywistym faktem politycznym. Została uchwalona
przez legalną polską władzę 15 lipca 1920 r. poprzez nadanie
województwu śląskiemu Statusu
Organicznego.
Bezprawnie została odebrana przez Krajową Radę Narodową 6 maja
1945 r. Dążenie zatem Ślązaków do autonomii swego regionu jest
naturalne, mało tego, zobowiązuje ciała ustawodawcze czyli Sejm i
Senat RP do jak najszybszego załatwienia tego problemu. Działacze
Ruchu Autonomii Śląska stanowczo i jednoznacznie odcinają się od
jakichkolwiek idei i działań secesyjnych, które niesłusznie i
bezpodstawnie ruchowi temu się zarzuca! Niestety, wewnątrz każdego
ruchu istnieją radykałowie. Domagają się m. in. nowego kształtu
administracyjnego województwa śląskiego w oparciu o kryterium
etniczne. Śląsk zatem ma zajmować ten obszar, gdzie żyją
Ślązacy. Nie bardzo mi się to podoba i przywodzi mi na myśl
ponury przykład czystek etnicznych. Z drugiej jednak strony ambicje
miasta Częstochowy czy też wyraźna niechęć mieszkańców
Zagłębia Dąbrowskiego do śląskiej administracji nie stawia tego
problemu aż tak jednoznacznie w sposób negatywny.
Język
śląski jak najbardziej powinien mieć status języka regionalnego. Przemawia za tym wielość jego odmian czyli
gwar, co jest porównywalne z charakterem i strukturą każdego
języka narodowego. Przykład braci Kaszubów jest w odniesieniu do
Śląska wymowny i transparentny. Oczywiście odpowiednia ustawa musi
być poprzedzona publiczną debatą nie tylko z udziałem
językoznawców, ale przede wszystkim tych najbardziej
zainteresowanych czyli rdzennych Ślązaków i tych, którzy do
śląskości się przyznają.
Wprawdzie Rada Języka Polskiego
odmówiła mowie śląskiej tego przywileju, argumentując tę
decyzję niejasno, powierzchownie i ex cathedra. Tym bardziej, że są
w tym kraju również językoznawcy, którzy w mniejszym lub większym
stopniu nie zgadzają się z decyzją Rady, dlatego też sprawa ta
wcale nie jest definitywnie zamknięta
Ślązacy
byli i są nadal mentalnie ludem pogranicza polsko - niemieckiego(
pomijam tu braci Morawian znad czeskiej granicy), toteż istnieją tu
równolegle dwie opcje narodowościowe: polska i niemiecka. Skrajnym
idiotyzmem jest antagonizowanie śląskich Polaków i śląskich
Niemców, chociażby z tego prostego powodu, że zainteresowani sobie
tego nie życzą! Tak Polakom jak i Niemcom ta Mała Ojczyzna była i
jest najbliższa sercu, a ze Śląskiem zawsze się jednoznacznie
identyfikowali.
Na
koniec pozostaje jeszcze najbardziej drażliwa i kontrowersyjna
kwestia narodowości śląskiej. Osobiście do niej się nie
poczuwam, wybrałem bowiem opcję jednoznacznie polską. Wynika to z
moich etnicznych korzeni: śląsko - niemiecko - mazowieckich, a parę
dobrych pokoleń wstecz, w bocznej linii, także żydowskich.
Naturalnie mnie to chroni przed wszelką ksenofobią, bo gdybym taki
był, to, przy porannym goleniu przed lustrem, musiałbym od razu
popełnić samobójstwo.
Moja
mama (etniczna Niemka), jej przyrodni brat (etniczny Niemiec), a
także mój dziadek (ojciec mamy, syn Niemki spod Berlina) byli
zdeklarowanymi Polakami.
W
czasie okupacji dziadek, podoficer rezerwy w wojsku pruskim, działał
w polskiej konspiracji, jego pasierb był pilotem polskich dywizjonów
RAF w stopniu kapitana, a mama wraz z tatą (syn Ślązaczki i
warszawiaka) wychowali mnie na Polaka.
Nie poczuwam się zatem jako zdecydowanie przynależny do narodowości śląskiej, co niej est jednoznaczne z tym, że ona dla mnie istnieje! Poczucie tej narodowości kształtowało się przez stulecia jako opór przeciwko germanizacji i równie brutalnej polonizacji, gdzie Ziemia Śląska traktowana była jako niemal kolonialna zdobycz, a lud tej ziemi jako obywatele pośledniejszej kategorii.
Nie poczuwam się zatem jako zdecydowanie przynależny do narodowości śląskiej, co niej est jednoznaczne z tym, że ona dla mnie istnieje! Poczucie tej narodowości kształtowało się przez stulecia jako opór przeciwko germanizacji i równie brutalnej polonizacji, gdzie Ziemia Śląska traktowana była jako niemal kolonialna zdobycz, a lud tej ziemi jako obywatele pośledniejszej kategorii.
Nazywanie
Śląska, z perspektywy historycznej rdzennie polską ziemią czy
rdzennie niemiecką ziemią jest oczywistym nadużyciem, o czym
świadczy ta właśnie historia Śląska.
Śląsk ponad 600 lat egzystował poza polskimi organizmami
państwowymi i to nie na zasadzie, zaboru czy jakiejkolwiek aneksji,
ale pełnej politycznej legalności. Stąd też potrójna orientacja
narodowej przynależności Ślązaków. Natomiast wybory serca,
choćby na przykładzie mej rodziny, wcale nie muszą się pokrywać
z etnicznym pochodzeniem.
Ziemia
śląska przestała już być atrakcyjnym kąskiem dla wszelkiej
maści „zdobywców”, dokładnie i skutecznie wyszabrowana przez
stary reżim, stoi na skraju ruiny. Któż ma tę ziemię odbudować,
przywrócić jej blask i splendor jak nie jej rdzenni mieszkańcy
oraz ci, którzy mimo innych swych korzeni, ziemię tę pokochali i w
pełni identyfikują się ze Śląskiem i Ślązakami?!
Tym
bardziej, że w przeszłości Śląsk miał doskonałą „prasę”
u największych światowych autorytetów, toteż jego przyszłość
powinna leżeć na sercu nie tylko Ślązakom!
Nie
jest mym celem, aby powyższe moje dywagacje uważane były za jakieś
specyficzne śląskie „gorzkie żale”. Śląsk i śląskość
nadal stanowią w tym kraju problem do racjonalnego rozwiązania i to
bez „wojny krzyżowej” czy potrząsania zardzewiałą szabelką.
A teraz sama wielka przyjemność:
Przecież dziś świętują nie tylko górnicy, ale przede wszystkim Drogie i Kochane nasze Solenizantki - BASIE !!!
Toteż składam Barbarom, Baśkom, Basieńkom i Basicom
Najgorętsze klaterowe życzenia i to omnipotentne:
Wszystkiego Nacudowniejszego!!!
p.s. W tym poście nie chą mi się otworzyć pewne linki. Może spróbujemy tak:
etnolekt - http://pl.wikipedia.org/wiki/Etnolekt_śląski
A teraz sama wielka przyjemność:
Przecież dziś świętują nie tylko górnicy, ale przede wszystkim Drogie i Kochane nasze Solenizantki - BASIE !!!
Toteż składam Barbarom, Baśkom, Basieńkom i Basicom
Najgorętsze klaterowe życzenia i to omnipotentne:
Wszystkiego Nacudowniejszego!!!
p.s. W tym poście nie chą mi się otworzyć pewne linki. Może spróbujemy tak:
etnolekt - http://pl.wikipedia.org/wiki/Etnolekt_śląski
historia Śląska - http://www.expolis.de/schlesien/texte/conrads_pl.html


























